Sociaaleconomische kenmerken van twee generaties migranten in Curaҫao

logo
Search

Sociaaleconomische kenmerken van twee generaties migranten in Curaҫao

Inleiding


Migratie is karakteristiek voor Caribische landen en kan gezien worden als een traditie en inherent aan Caribische culturen (Thomas-Hope, 1992; Pizarro & Villa, 2005). Ook in Curaçao zijn emigratie en immigratie geen nieuw fenomeen; migratie heeft altijd een rol gespeeld in de geschiedenis van het eiland. Curaçao is een multiculturele samenleving waarvan de etnisch-culturele samenstelling is gevormd door de multiculturele voorouderlijke sporen. De Indianen, Latino’s, Nederlanders, Sefardische Joden, Afrikanen en mulatten waren de eerste groepen die de diverse Curaçaose samenleving hebben gevormd (Van der Dijs, 2011).

Na afschaffing van de slavernij in 1863 werkten veel Curaçaoënaars, als onderdeel van het arbeidsaanbod voor de post-plantage economieën in de regio, als seizoensgebonden agrarische werknemers op andere eilanden (Allen, 2006). Met de vestiging van de Shell raffinaderij in 1918 veranderden de sociaaleconomische omstandigheden van de Curaçaose lagere klasse. Curaçao veranderde van een op handel gerichte en agrarische samenleving naar een meer complexe, moderne, industriële samenleving (Allen, 2003). Het eiland werd een grote internationale ‘hub’ en de lagere klasse werd omgevormd van een groep zelfstandige ambachtslieden naar een arbeidersklasse. Vanwege onvoldoende arbeidskrachten trok Curaçao migranten aan uit verschillende delen van de wereld. Duizenden personen uit het Caribische gebied, Europa, het Midden-Oosten en Azië kwamen richting het eiland om te werken op de raffinaderij.


Een tweede golf van immigranten kwam in de jaren 1990, toen de toeristische sector op Curaçao groeide en als gevolg van gebrek aan lokale beroepsbevolking, het eiland veel immigranten uit het Caribische gebied en Zuid-Amerika trok. Vanwege emigratie van Curaçaoënaars naar Nederland waren er gaten in de arbeidsmarkt ontstaan, die werden opgevuld door genoemde immigranten uit het buitenland. In tegenstelling tot de migranten van eerdere perioden, zijn de migranten die in deze periode kwamen overwegend regionale immigranten en worden nu aangeduid als "nieuwe migranten".
Deze groep bestaat voornamelijk uit immigranten uit de Dominicaanse Republiek, Colombia, Venezuela, Haïti, Jamaica en Suriname. Over deze immigranten, die vóór het begin van deze eeuw kwamen, en hun vestiging is niet veel wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd. De Curaçaose antropoloog Rose Mary Allen (2006) wijst op het belang van een diepgaand onderzoek naar de effecten van de aanwezigheid van migranten in de samenleving (onderwijs, medische, sociale diensten) en de overlevingsstrategieën van de migranten wordt uitgevoerd. Mevrouw Allen benadrukt dat de analyse moet worden geplaatst in de context van onderzoek naar transnationale bewegingen in het Caribische gebied, waar mensen uit voornamelijk de lagere sociale klassen steeds meer migreren om een einde te maken aan hun armoede.


In de census van 2011 zijn 35647 migranten in Curaçao geteld. Dat betekent dat ruim 23 procent van de totale bevolking ergens anders is geboren. In dit artikel worden de sociaaleconomische kenmerken van migranten behandeld, waarbij er aandacht wordt besteed aan verschillen tussen de eerste en tweede generatie. Doordat er in de census van 2011 specifiek gevraagd is naar het geboorteland van de vader en de moeder is de mogelijkheid ontstaan om de tweede generatie migranten in kaart te brengen en te beschrijven. Data over de tweede generatie geven inzicht in hoe migrantengroepen zich ontwikkelen. In internationaal onderzoek naar migratie is de tweede generatie uitgebreid onderzocht en is er geschreven over onder andere hun integratie, identiteit, transnationale banden en sociaal kapitaal (zie onder andere Gans, 1992; Waters, 1994; Zhou, 1997; Portes & Rumbaut, 2001; Levitt & Waters, 2002; Thomson & Crul, 2007, Algan et al., 2010; Bean et al., 2012). In het navolgende volgt een bespreking van de kenmerken van eerste en tweede generatie migranten in Curaçao op de gebieden onderwijs (participatiegraad en opleidingsniveau), arbeid (participatiegraad, werkloosheidspercentage en werkenden) en inkomen. Per gebied zal er aandacht worden besteed aan een vergelijking tussen de eerste en tweede generatie, vervolgens worden de percentages besproken per herkomstregio en ten slotte worden specifieke migrantengroepen besproken. Eerst zullen de methodologie en definities behandeld worden. Dit artikel wordt afgesloten met een vergelijking tussen de twee generaties migranten.